Een doedelzak, twee graven en een veteraan

17 okt 2009, 22:54

Geschreven voor STIWOT (Stichting Informatie WereldOorlog Twee)

De Gemenebest begraafplaats in Oosterbeek is in nevel gehuld op de ochtend van 20 september 2009. Meer dan 1.700 soldaten die omkwamen bij operatie Market Garden vonden hier hun laatste rustplaats. De veelal jonge mannen die hier liggen begraven vochten ver van huis vandaan voor vrijheid in Europa. Ze vochten op plekken waar ze nog nooit van gehoord hadden. Maar zij deden hun plicht. Sommigen moesten de vrijheid van andere bekopen met hun eigen leven: “the ultimate sacrifice”.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_01.jpg[/IMG]

De herinnering aan de jongens die niet meer thuiskwamen leeft voort in de harten van familieleden, maar ook in die van de veteranen. Massaal zijn ze aanwezig bij de herdenkingsceremonie op de begraafplaats om een eer te bewijzen aan hun medesoldaten en kameraden van toen. Voor sommige veteranen zal het vanwege hun hoge leeftijd de laatste keer zijn dat ze in staat zijn dit te doen. Onder de aanwezige hoogwaardigheidsbekleders bevindt zich onder meer de Nederlandse minister van Defensie Van Middelkoop samen met zijn Britse collega. Naast vele Nederlandse belangstellingen zijn ook opvallend veel Britten op de begraafplaats te vinden.

De Airborne Memorial Service wordt aangevangen met een kerkdienst. Gezamenlijk wordt er gebeden voor de soldaten die hier begraven zijn en worden er verscheidene psalmen gezongen. Tijdens preken worden de heldendaden van de soldaten door pastoren uit Engeland, Nederland en Polen vergeleken met teksten over heldendaden en opofferingen uit de Bijbel.

Na het slotgebed wordt er overgegaan tot de kranslegging. Kransen worden er gelegd door verschillende veteranenorganisaties, instanties en landen. Minister Van Middelkoop legt een krans namens de Nederlandse regering. Ook vele veteranen tonen individueel hun respect voor hun gevallen kameraden. Als ze salueren bij The Cross of Sacrifice krijgen ze een luid applaus. Ondertussen lopen Britse en Nederlandse schoolkinderen de begraafplaats op. Allen hebben ze een bos bloemen in hun handen.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_05.jpg[/IMG] [IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_06.jpg[/IMG]

Als de laatste krans is gelegd zijn er al meer dan 1.700 kinderen de begraafplaats opgelopen. Bij elk graf staat een kind met een boeket in de hand. Uit respect voor de veteranen die vandaag op de begraafplaats aanwezig zijn, wordt er aan de kinderen gevraagd of ze hun bloemen in de lucht willen houden. Als het teken gegeven wordt gaan de kinderarmpjes de lucht in. De kinderen doen hun best om de bloemen zo hoog als ze kunnen te houden. Een massaal applaus ondersteunt het eerbetoon en getuigt van het grote respect voor de bevrijders.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_02.jpg[/IMG]

Dan wordt in zo simpel mogelijke taal de kinderen verteld wat er van ze verwacht wordt bij de nu volgende massale bloemenlegging. “Fluister nu de naam die op het graf staat”, is één van de ‘opdrachten’ die de kinderen krijgen. Een Engelse scholier lijkt onder de indruk te zijn als ze de naam opleest. “Oké kinderen, leg dan nu de bloemen bij het graf neer.” De kinderen knielen en leggen de bloemen neer. Sommigen doen hun uiterste best om ervoor te zorgen dat de bloemen er piekfijn bij liggen. Als de meeste kinderen weer opstaan klinkt er applaus. Als ze weglopen blijft er een kleurrijke bloemenzee achter bij de graven. Met deze bloemenlegging is er tevens een eind gekomen aan de ceremonie.

Wanneer de aanwezigen na afloop van de ceremonie vanachter de omheiningen komen, stroomt de begraafplaats vol... Velen knopen een praatje aan met veteranen. Met veel passie vertellen zij hun verhaal. “It’s the day I should have died”, is wat één van hen zegt. Een ander illustreert zijn verhaal aan de hand van een schilderij dat hij bij zich heeft. Kinderen lopen rond op de begraafplaats en vragen aan veteranen om een handtekening, die de veteranen ook graag geven. Enkele volwassen hebben boeken over Market Garden bij zich die ze laten signeren. Zelf twijfel ik een tijd of ik ook enkele veteranen zou vragen of ze een kleine notitie in mijn kladblok willen zetten. Ik wil ze immers niet lastig vallen. Als ik mij realiseer dat het volgend jaar misschien niet meer mogelijk is, besluit ik om het toch aan twee veteranen te vragen. Blij als een klein kind koester ik de twee krabbels van deze in mijn ogen helden.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_07.jpg[/IMG] [IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_08.jpg[/IMG]

Als ik rondloop op de begraafplaats zie ik een veteraan samen met twee Britse ‘Bobbies’ op de foto gaan voor een legertje camera’s. Ergens anders poseert een groep Britse soldaten met het schild van hun eenheid in de hand bij een graf. Veel mensen nemen een kijkje bij de kransen die bij The Cross of Sacrifice zijn gelegd. Her en der worden veteranen geïnterviewd door de aanwezige pers, maar ook door belangstellenden die de verhalen vastleggen, om ze zo voorgoed te bewaren.

Herdacht wordt er ook nog na de ceremonie op kleine schaal. Iedereen op zijn eigen manier. De één legt bloemen bij een graf, een ander plaatst een klein, houten kruisje bij een graf met daarop een Poppy, het Britse herdenkingssymbool, met daaronder de tekst “In Proud Remembrance”. Bij Poolse graven worden er vanuit katholieke traditie rode kandelaars met kaarsjes neergezet. Bovenop Joodse graven liggen er enkele steentjes. Bij sommigen graven is er een fotootje te vinden van de soldaat die daar ligt. Het zijn de kleine details, zoals deze, die de witte grafstenen iets menselijks geven en doen realiseren dat hier mensen liggen zoals jij en ik.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_03.jpg[/IMG]

Mijn aandacht wordt dan getrokken door het geluid van een eenzame doedelzakspeler. Een veteraan is met veel moeite uit zijn rolstoel gekomen. Hij is uit zijn rolstoel gekomen voor een misschien wel laatste eerbetoon aan de Gronert tweeling die daar naast elkaar begraven ligt. Dat het een tweeling is word ik op gewezen door een andere veteraan die naast mij staat en mij vertelt hoe ik aan de gegevens op de steen kan zien dat het een tweeling is. Bij de graven staat van beide soldaten een foto. De foto’s zijn omringd door houten kruisjes met daarop een Poppy. De grafstenen zijn bijna identiek aan elkaar. Alleen de voorletter en het laatste cijfer in het servicenummer verschillen van elkaar. Als de doedelzakspeler de laatste noten heeft gespeeld, gaat de zichtbaar geëmotioneerde veteraan weer zitten, maar hij lijkt voldaan te zijn met dit waardig eerbetoon.

Ik besluit daarna om nog naar het Airbornemuseum Hartenstein te lopen, dat vandaag na een intensieve verbouwing heropend wordt. Voor de opening blijk ik te laat te zijn. Inmiddels wordt er voor het museum al druk geborreld door diverse hoogwaardigheidsbekleders. De nieuwe Britse ambassadeur probeert in zijn beste Nederlands de mensen toe te spreken. Achter het museum speelt een politiekorps. Bij het monument aan de Utrechtseweg worden opnamen gemaakt voor een tv-programma. Langs de weg voor het museum verzamelen vele mensen zich om de marsband Pipes and Drums te horen spelen. “Kippenvel” is wat mensen fluisteren als de marsband voorbij marcheert.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_09.jpg[/IMG] [IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_10.jpg[/IMG]

Veel veteranen hebben zich verzameld bij het café-restaurant Schoonoord. Tijdens operatie Market Garden diende Schoonoord als een verbandplaats voor zowel Britse als Duitse gewonden. Afwisselend was de plek in Britse en Duitse handen. Al jaren is dit café een ontmoetingsplaats voor de veteranen. Ook nu vloeit het bier er rijkelijk en halen de mannen gezellig met elkaar herinneringen op. Anderen maken van de gelegenheid gebruik om een praatje te maken met de veteranen. Het is er zo druk dat ik maar met moeite door de massa heen kom als ik terug wil gaan naar het station.

De ceremonie op de begraafplaats was niet wat de dag iets indrukwekkends gaf. Het waren de kleine vormen van eerbetoon die dat deden. Het eerbetoon van een veteraan, een foto bij het graf of een simpel bosje bloemen. Het zijn de kleine dingen die het hem doen.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_doedelzak_04.jpg[/IMG]

“Secure and peaceful”

4 okt 2009, 13:56

Geschreven voor STIWOT (Stichting Informatie WereldOorlog Twee)

“Dropzone would be both secure and peaceful.” Dat was wat de mannen van Brigadier John “Shan’s” Hackett’s 4th Parachute Parachute Brigade verteld was. Bij aankomst boven Dropzone Y, de Ginkelse Heide bij Ede, zagen de mannen vanuit hun Dakota’s, dat de situatie heel anders was.

[IMG]http://farm3.static.flickr.com/2528/3963001852_a272da9f45.jpg[/IMG]

Op 17 september 1944 waren de King’s Own Scottish Borderers op een nabij gelegen landingszone geland. Zij rukten daarna op naar Dropzone Y om deze veilig te stellen, zodat op 18 september de 4th Parachute Brigade veilig boven de heide gedropt kon worden.

In de ochtend van 18 september raakten de King’s Own Scottish Borderers in gevecht met een bataljon Nederlandse Waffen-SS’ers die vanuit Ede op weg waren naar Arnhem. Op verschillende plekken wisten de Waffen-SS’ers door de verdediging heen te breken. Door problemen met de radio’s kon men de vliegtuigtuigen niet waarschuwen voor de gevechten op de heide. Door diezelfde radioproblemen wist men op de grond niet dat de vliegtuig nog niet vanuit Engeland vertrokken waren vanwege laaghangende mist.

Rond drie uur in de middag deden de King’s Own Scottish Borderers een poging om de Waffen-SS’ers van de heide af te krijgen. Enkele minuten later arriveerden – met uren vertraging – de Dakota transportvliegtuigen met 1.914 man van de 4th Parachute Brigade boven de door mortiervuur in de brand gevlogen heide. Om 15.09 begon de dropping onder hevig vijandelijk vuur. Desondanks bleven de verliezen beperkt. Ongeveer 32 soldaten sneuvelden tijdens de 9 minuten durende dropping. Daarnaast waren er verliezen te betreuren omdat enkele Dakota’s met hun bemanning door luchtafweergeschut verloren waren gegaan.

Na de landing wist de 4th Parachute Brigade zich snel te organiseren. Een groot deel van de Nederlandse Waffen-SS’ers werd krijgsgevangen gemaakt. Een deel van de 4th Parachute Brigade werd als versterking naar Arnhem gestuurd om een poging te ondernemen om de troepen van John Frost bij de Rijnbrug te bereiken. Hackett, die het daar niet mee eens was, kreeg daarop het bevel over de King’s Own Scottish Borderers. De extra troepen mochten overigens niet baten. De Rijnbrug, hoofddoel van operatie Market Garden, bleek een brug te ver.

[IMG]http://farm4.static.flickr.com/3420/3963004958_68cb5c3e76.jpg[/IMG]

“Secure and Peaceful” is het wel 65 jaar later op 19 september. Op de Ginkelse Heide staan in de stralende zon tienduizenden belangstellenden, waaronder tientallen veteranen, met hun blik gericht naar de horizon, uitkijkend naar de Hercules transportvliegtuigen, waar vandaag in totaal 1.000 soldaten uit zullen springen.

In formaties van 2 of 4 komen de Amerikaanse, Britse en Nederlandse transportvliegtuigen over. Uit de vliegtuigen springen soldaten van verschillende nationaliteiten. Amerikaanse, Britse, Poolse, Nederlandse en ook Duitse soldaten springen vandaag boven de heide, om de goede hedendaagse internationale banden te onderstrepen. Er wordt gesprongen met parachutes die gelijk zijn aan die waarmee gesprongen werd in september 1944. Het beeld van tientallen parachutisten die naar beneden dwarrelen is schitterend. Hoe zou het beeld geweest zijn op 18 september 1944 toen er meer dan 1900 man sprongen? Het moet indrukwekkend geweest zijn.

Nadat al enkele honderden parachutisten zijn gesprongen blijft het na 11.15 uur stil in de lucht. Op de heide wordt een herdenkingsceremonie gehouden. Voor velen is het de reden om te gaan zitten op de meegenomen stoeltjes en kleedjes om wat te drinken en te eten. Anderen begeven zich naar het gedeelte van de heide waar de ceremonie plaatsvindt.

[IMG]http://farm3.static.flickr.com/2671/3962235603_78c5962237_m.jpg[/IMG] [IMG]http://farm3.static.flickr.com/2502/3963014332_d718faf6c3_m.jpg[/IMG]

Bij aankomst kijken duizenden toe bij de ceremonie die inmiddels al aan de gang is en plaatsvindt bij het Airbornemonument op de Ginkelse Heide. Naast het monument hangen de Britse, Poolse en Nederlandse vlag halfstok. Rondom het monument staan veteranen strak in het gelid met vaandels in de hand. Een eenzame doedelzakspeler luidt dan één minuut stilte in met het spelen van The Last Post. Een minuut stilte die wel enigszins verstoord wordt door kleine kinderen die nog niet bevatten wat het inhoudt. Een legermuziekkorps speelt de volksliederen. Uit de monden van duizenden klinkt het Wilhelmus. De ceremonie wordt daarna afgesloten. Een Britse officier schreeuwt een aantal commando’s. Een groep Britse soldaten draait zich om en marcheert weg onder applaus van het publiek. “Dank u wel”, zegt de ceremoniemeester, voor wie het applaus kennelijk als een verassing kwam.

Na de herdenking wordt er weer verder gegaan met het programma in de lucht. Er is motorgeronk te horen en al snel speurt men de hemel af op zoek naar vliegtuigen. Vanachter de bomen komen een authentieke B-25 Mitchell en twee authentieke Harvards tevoorschijn. Redelijk laag vliegen ze enkele rondjes boven de heide. Het lijkt een beetje op een kat en muisspel. Een bommenwerper die achtervolgd wordt door twee jachtvliegtuigen. Na enkele rondjes gemaakt te hebben, nemen de vliegtuigen ‘zwaaiend’ met hun vleugels afscheid van het publiek. Op de grond zwaaien enkele mensen terug, anderen applaudisseren.

[IMG]http://farm3.static.flickr.com/2537/3963018070_97940a2f76_m.jpg[/IMG] [IMG]http://farm3.static.flickr.com/2669/3963022262_a85c118ab0_m.jpg[/IMG]

Daarna is het luchtruim weer beschikbaar voor de parachutisten. Terwijl de parachutisten neerkomen, verken ik het terrein waar een Airbornemarkt zou moeten zijn. De markt kan ik niet vinden, wel zie ik enkele veteranen. Eén van hen signeert een Britse vlag terwijl hij een verhaal vertelt. Een ander knoopt vanuit zijn rolstoel een praatje aan met enkele geïnteresseerden.

Na genoeg parachutisten gezien te hebben, besluit ik rond twee uur dat het wel genoeg is. Na nog 1 keer foto’s gemaakt te hebben van parachutisten die gedropt worden onder het motto van “je kan er nooit genoeg hebben.” Dat het druk is op de heide wordt al snel duidelijk als ik bij de pendelbussen aankom. Duwend en trekkend probeert met een plek te bemachtigen in de bussen. Onderweg merkt de buschauffeur op: “Heeft u ooit wel eens een fietsfile gezien? Kijk maar eens naar rechts.” Gelach klinkt in de bus. Voor het stoplicht staat een paar honderd meter lange rij met fietsers te wachten. Als ik op de parkeerplaats aankom en in de auto stap, kijk ik terug op een schitterend eerbetoon op de Ginkelse Heide.

[IMG]http://farm3.static.flickr.com/2508/3962232773_293b946da3.jpg[/IMG]

Eindelijk de brug in handen

28 sep 2009, 19:41

Geschreven voor STIWOT (Stichting Informatie WereldOorlog Twee)

In de verte klinkt muziek. Het lijkt steeds dichterbij te komen. De muziek komt van de John Frostbrug in Arnhem, hoofddoel van operatie Market Garden in september 1944. Dagenlang werd er door de mannen van kolonel John Frost gevochten om het bruggenhoofd te behouden, maar de brug bleek een brug te ver. Nu op 18 september, 65 jaar later, is de brug wel in handen van de soldaten van toen. Met vaandels in de hand marcheren zij onder begeleiding van doedelzakken over de brug naar het Airborneplein. Daar staat men stil bij de gebeurtenissen van de Slag om Arnhem.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_debrug_01.jpg[/IMG]

Rijen dik staan duizenden belangstellenden rondom het Airborneplein in Arnhem, in de volksmond ook wel de ‘Berenkuil’ genoemd. Op het plein bevindt zich een monument ter nagedachtenis aan de felle strijd en aan hen die vielen tijdens de Slag om Arnhem. Rondom het monument hangen de Poolse, Britse en Nederlandse vlag halfstok. Tientallen veteranen, familieleden en hoogwaardigheidsbekleders zitten in de ‘Berenkuil’ rondom het monument. Het monument is een brokstuk van het Paleis van Justitie uit Arnhem, dat in september 1944 werd verwoest.

De veteranen marcheren vanaf de John Frostbrug verder naar het Airborneplein. Ze dragen vaandels met zich mee van Britse eenheden die betrokken waren bij operatie Market Garden. Als ze voorbij komen klinkt er applaus. Na al die jaren is het Nederlandse volk nog steeds dankbaar voor wat zij deden voor onze vrijheid. Met de vaandels in de hand nemen de veteranen plaats rondom het monument.

Dan wordt The Last Post geblazen. Veteranen brengen de vaandels naar de grond. Vervolgens is het stil, 1 minuut lang. Alleen het geluid van verkeer iets verderop is te horen. Stil is het, totdat het muziekkorps weer begint te spelen. Er worden kransen gelegd door veteranen, de ambassadeurs van zowel het Verenigd Koninkrijk als Duitsland en de gemeente Arnhem. Burgemeester Thom de Graaff legt namens de gemeente Nijmegen een krans. Het muziekkorps speelt ondertussen op gedempte toon. Dan wordt het Britse, Poolse en Nederlandse volkslied gespeeld. Soldaten salueren. Bij het Britse volkslied ‘God save the Queen’ wordt er door de Nederlandse aanwezigen al zachtjes meegezongen, bij het Wilhelmus zingt men uit volle borst mee. De vlaggen worden in de top gehesen.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_debrug_04.jpg[/IMG] [IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_debrug_05.jpg[/IMG]

De ceremonie wordt afgesloten. Iedereen wordt bedankt voor zijn aanwezigheid. De veteranen vertrekken naar het gemeentehuis van Arnhem. Daar zal hen een herdenkingspin van de gemeente Arnhem en een nieuw boek over de slag van Arnhem worden aangeboden. Vlak voor mij bedankt een Britse veteraan mensen voor hun aanwezigheid. Ik schud hem de hand. “Thank you Sir. Thank you for everything”, zeg ik hem. “You’re welcome. Thank you.”, antwoordt hij. Nog een keer schudden we elkaar de hand.

Langs de route naar het gemeentehuis vormt zich inmiddels een ‘erehaag’. Er wordt luid geapplaudisseerd en soms zelfs gejuicht als de veteranen langs komen. Opnieuw worden de bevrijders feestelijk binnen gehaald. Alleen de bloemen en Nederlandse vlaggetjes ontbreken. Sommige veteranen zwaaien terug naar de menigte, anderen lijken enigszins aangedaan door het warme applaus. Tot de laatste veteraan aan toe, houdt het applaus aan.

Niet alle veteranen gaan naar het gemeentehuis toe. Sommigen besluiten om meteen de bus in te stappen, die hun naar het hotel zal brengen. Als ik terug loop naar het treinstation kom ik enkele veteranen ook in de stad tegen. Een groepje zit gebroederlijk met een pint bier op het terras en praten wat bij. Vriendschappen die in de oorlog ontstonden, bestaan nu nog steeds.

[IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_debrug_02.jpg[/IMG] [IMG]http://www.stiwotreizen.nl/images/rep_debrug_03.jpg[/IMG]

Van boerenakker tot soldatenkerkhof

22 sep 2009, 22:26

Artikel geschreven voor STIWOT (Stichting Informatie WereldOorlog Twee) over het project Akkers van Margraten.

Amerikaanse vlaggen wapperen gebroederlijk naast de Nederlandse vlag op het stadhuis van Maastricht. Het was in het weekend van 12 en 13 september 65 jaar geleden dat de stad door Amerikaanse troepen bevrijd werd. In diezelfde stad presenteerde Stichting Akkers van Margraten op 10 en 13 september de eerste resultaten van het Oral History project over de aanleg van de Amerikaanse Begraafplaats in Margraten.

In het Limburgse Margraten bevindt zich de enige Amerikaanse Begraafplaats in Nederland. 8.301 Amerikaanse soldaten die omkwamen tijdens de Tweede Wereldoorlog, zijn begraven onder de rijen van witte, marmeren kruizen en davidssterren. De namen van 1.722 soldaten die nooit zijn teruggevonden of geïdentificeerd konden worden, staan vermeld op de Muren der Vermisten. Duizenden mensen, waaronder veel adoptanten van een graf, bezoeken jaarlijks de begraafplaats uit respect voor de mannen die daar liggen begraven.

De eerste soldaat werd in november 1944 begraven. De aanleg van de begraafplaats tijdens en in de jaren na de oorlog had een grote invloed op het dagelijks leven de bevolking van Margraten. Dagelijks zag men de vrachtwagens vol met lijken voorbij gaan. De geur die deze transporten achterlieten was afschuwelijk. Vrachtwagens moesten een bepaalde snelheid aanhouden, anders zou de stank te lang blijven hangen in de dorpen. De Amerikanen riepen de hulp in van de lokale bevolking, omdat de Amerikanen niet genoeg graven konden delven voor de toevoer van soms wel 500 lijken per dag. In 1946 werden de eerste lichamen opgegraven en teruggebracht naar Amerika. Opnieuw werd de hulp gevraagd van de lokale bevolking om mee te helpen met het opgraven van duizenden lichamen. Voor sommigen was het werk mentaal te zwaar. Zij konden de stank en het aanzicht van ontbindende lichamen niet meer verdragen en haakten af.

De Stichting Akkers van Margraten vroeg aan hen die bij de aanleg van de begraafplaats betrokken waren, hun herinneringen vast te leggen, zodat ze bewaard blijven voor komende generaties. Na meer dan een jaar is het afnemen van interviews en het doen van onderzoek in zowel Nederland als de Verenigde Staten afgerond. De resultaten van het project werden afgelopen weekend gepresenteerd: een nieuw boek en een documentaire over de aanleg van de begraafplaats.

Het boek Van boerenakker tot soldatenkerkhof bevat 41 portretten van lokale bewoners, Amerikaanse soldaten en zelfs een Duitse krijgsgevangene. Allen waren zij betrokken bij de aanleg van de Amerikaanse begraafplaats 65 jaar geleden. Hun herinneringen vertellen het verhaal van de aanleg van een begraafplaats die de laatste rustplaats zou worden van duizenden soldaten. Het boek, dat geschreven is door Mieke Kirkels en Jo Purnot en een voorwoord bezit van minister van Buitenlandse Zaken Verhagen, werd op 10 september gepresenteerd in Maastricht in bijzijn van onder andere de Amerikaanse soldaten Solms en Wiggins. Het boek is tevens vertaald en uitgebracht in het Engels onder de naam From farmland to soldiers cemetery.

Diezelfde herinneringen komen terug in de nieuwe documentaire van Stichting Akkers van Margraten. Op 13 september werd door de Stichting een sneak-preview gegeven in Filmhuis Lumière in Maastricht in het bijzijn van onder andere één van de documentairemakers, Albert Elings. Wat was voor hem de reden om mee te werken aan dit project? Hij verklaart: “De begraafplaats is heel mooi, maar wat er zich onder de grond bevindt, is als het ware een dianegatief. De verhalen achter de graven en het contact met de Limburgse bevolking maakten het maken van deze documentaire interessant. Voor de documentaire vloog hij naar Amerika om daar interviews af te nemen en onderzoek te doen in archieven op verschillende plekken in het land.

De belangstelling voor de voorvertoning is groot. De zaal zit grotendeels vol. Velen die aanwezig zijn, hebben zelf ook het graf van een soldaat op de begraafplaats geadopteerd. “Ikzelf heb ook een graf geadopteerd. Ik heb daardoor interesse in alles wat met de graven te maken heeft”, zegt één van de toeschouwsters. “Als het een oorlogsfilm was, dan was ik hier niet geweest.”

Voorafgaan aan de vertoning spreekt documentairemaker Albert Elings de zaal kort toe. “We zijn blij om een sneak-preview hier voor het eerst te mogen vertonen. De documentaire is vrijwel geheel af, maar er wordt nog regelmatig nog wat aan veranderd, gisteren zelfs nog.” De makers zijn erg benieuwd naar de reacties op de documentaire en vragen dan ook om reacties in te vullen op een formulier bij de kassa na afloop.

Het licht gaat uit. De documentaire begint. Tijdens de vertoning wisselen emoties elkaar af. Zo wordt er in de zaal het ene moment gelachen om een opmerking van één van de geïnterviewden, om dan plotseling plaats te maken voor afschuw als er een heropgegraven, in ontbindende staat verkerend lichaam wordt getoond. Aan de hand van authentieke beelden, foto’s en interviews wordt het tragische verhaal van het ontstaan van de begraafplaats verteld. De soms geëmotioneerde Amerikaanse soldaten en bewoners vertellen over de verschrikkelijke dingen die zij meemaakten. “Ik viel bijna flauw toen ik een lichaam opgroef”, zegt een lokale bewoner, die graag mee wilde helpen voor 45 gulden. “Ze kieperden een wagentje vol met lichaamsdelen om op de grond en probeerden toen lichaamsdelen te identificeren”, zo herinnert een andere lokale bewoner zich. Ook voor de Amerikaanse soldaten op de begraafplaats was het niet makkelijk. “Het was misselijkmakend je eigen soldaten zo te zien”, zo verklaart één van hen.

Ook de rol die de Afro-Amerikaanse soldaten speelden bij de aanleg wordt belicht. Velen van hen werden in Margraten ingezet bij het delven van de graven in plaats van dat ze dienst deden aan het front. Afro-Amerikaanse soldaten werden tijdens de Tweede Wereldoorlog niet vaak in gevechtseenheden geplaatst. Vaak werden zij ingedeeld bij ondersteunende eenheden. “De blanken waren bang, je geeft toch geen wapens aan mensen die je onderdrukt”, zegt Wiggins in de documentaire, één van de Afro-Amerikaanse soldaten die op de begraafplaats werkten. Liever had hij aan het front gezeten:”Wij wilden hetzelfde doen als alle anderen.”

Ook al is de documentaire nog niet helemaal afgerond, het voorlopige resultaat is indrukwekkend, interessant en veelbelovend. Het wordt eens te meer duidelijk dat de invloeden op hen, die bij de aanleg betrokken waren, groot was. Aan het einde van de vertoning stijgt er dan ook terecht een luid applaus op uit de zaal. Aan het verzoek om reacties in te vullen op het formulier, wordt massaal gehoor gegeven. “Allemaal lovende reacties”, roept de vrouw, die de formulieren in ontvangst neemt, de documentairemaker toe. Vele aanwezigen kochten meteen een exemplaar van het boek Van boerenakker tot soldatenkerkhof.

Ondanks dat er nog aan wordt gesleuteld, lijkt de documentaire alleen maar beter te kunnen worden. De definitieve versie van de documentaire zal op 18 oktober, in de Week van de Geschiedenis, vertoond worden. De DVD verschijnt volgend jaar.

Strak in pak

25 jul 2009, 19:57

Al voordat ik vertrok naar Amerika, vroeg de familie of ik een pak had om te dragen. Ik zei nee, maar dat was geen probleem. We zouden er wel een kopen als ik daar was. En dat deden we ook voor een paar dollars in een of andere winkel. Maar nog steeds had ik geen idee waarvoor ik een pak nodig had. Daar ben ik inmiddels wel achtergekomen.

Afgelopen dinsdag gingen we op weg naar de State Capitol of Kentucky, het regeringsgebouw van de Staat Kentucky. Daar aangekomen werd het mij duidelijk dat we naar de gouveneur zouden gaan. Waarvoor, ik had nog steeds geen idee. We werden toen door een van de secretaresses binnen gelaten in de office. De gouveneur zou zo komen.

Toen kwam iemand binnen, niet de gouveneur, want die was er niet, maar iemand die hem verving. Na een kort gesprek overhandigde hij mij een certificaat: ik was benoemd als Kentucky Colonel, de hoogste onderscheiding van de staat Kentucky. Dit was als 'een bedankje' voor wat ik doe. Ik werd daarmee de 2e persoon onder de 18 jaar die deze onderscheiding kreeg.

Ik dacht dat dat alles was, maar ik moest donderdag weer mijn pak aan. Ik had namelijk interviews met de krant, TV en een magazine in het Patton Museum. Teminste, dat dacht ik totdat ik het Patton Museum binnenliep...

Er bleek een ceremonie voor mij georganiseerd te zijn. Aanwezigen hierbij waren o.a. twee Amerikaanse veteranen, militairen uit de U.S. Army, familie van de door mij geadopteerde soldaat en pers. Om mij te eren en bedanken voor wat ik doe, ontving ik o.a. een Amerikaanse vlag, die op de Capitol Building van Amerika in Washington was gebruikt, een Certificate of Appreciation for Patriotic Civilian Service van 80th Division Training Command en werd ik benoemd als A Patriot of '76 door de National Sojourners.

De dag eindigde daarmee niet. Er waren ook nog enkele activiteiten voor mij georganiseerd op het terrein van Fort Knox, een militaire basis van de U.S. Army. Zo maakte ik gebruik van een schietsimulator en tanksimulator, waar normaal gesproken de soldaten van de U.S. Army worden opgeleid. Daarnaast bekeek ik ook een Basis Training van nieuwe soldaten. Ik mocht mee doen, maar dat was mij iets teveel van het goede. Tijdens deze activiteiten ontving ik veel bedankjes en blijk van waardering voor wat ik doe, maar benadrukte ook dat ik niet de enige ben die dit doe. Het geeft in ieder geval aan dat wat we doen door velen in Amerika wordt gewaardeerd.

Dit waren in ieder geval twee hele speciale dagen, die lang bij zullen blijven. Maar eerst ook nog genieten van de laatste dagen in het land waar alles kan.

Vote Republician

20 jul 2009, 04:58

De jaarlijkse fair in Meade County is weer begonnen. De fair bestaat o.a. uit een kermis, paardenshows, een demolitionrace en natuurlijk mag een parade ook niet ontbreken.

Wachtend langs de route voor de parade met te drinken van de McDonalds, keken we naar de mensen die aankwamen en hun stoeltjes klaarzetten en daarna probeerden in deze stoeltjes te komen en om daarna wanneer ze zaten weer verder te gaan met eten en drinken.

Na een uur gewacht te hebben, begon de optocht dan eindelijk. O.a. de brandweer, ambulances, bedrijven en vele kerken deden mee in de optocht. Velen probeerden de zieltjes van kinderen te winnen door ze te overladen met snoep. De kinderen vulden gretig hun zakken, terwijl ondertussen ook enkele politici en Miss 2008 voorbij rijden.

Ook de Democraten en de Republikeinen mochten natuurlijk niet ontbreken. Waar de Democraten stemmers tevreden probeerden te houden of te winnen met snoep, de Republikeinen deden het anders. Alhoewel de democraat Obama pas sinds dit jaar president is, de Republikeinen houden zich al bezig met de volgende verkiezingen.

Met een praalwagen met o.a. Abraham Lincoln en het uitdelen van materiaal, maakten zij duidelijk waarom je have to Vote Republician. Geen socialisme, maar Amerikaanse waarden. Geen abortus en geen homohuwelijk. En ja, hoeveel "Change" kun je natuurlijk hebben? Weg met die Democraten!

Make your grandfather proud! Vote Republician.

Amerikaanse modder

18 jul 2009, 03:50

Daar ben je dan, in the United States of America in Kentucky, bekend om de vele paarden die daar zijn. Ook de familie waar ik ben heeft ze, dus waarom dan niet eens een kijkje nemen bij deze paarden die rondlopen in een inmens groot weiland.

Zo gezegd, zo gedaan. Schoenen aan en met hun kleinzoon aan de hand op weg naar dat inmense weiland. We waren nog geen vijf minuten op weg of we kwamen we al een modderpoel tegen, waar we doorheen moesten of anders konden we niet verder. Waar ik nog even rondkeek was de eigenwijze kleinzoon de modderpoel al ingelopen en toen begon het, eerst viel hij in die poel en daarna zat hij vast in dezelfde poel en kwam er een "help me" uit zijn kleine mond. Je raad het al, ik mocht hem eruit trekken en zat toen gelijk ook onder de Amerikaanse modder. Ach, weer een ervaring rijker. Je moet het toch allemaal een keer geprobeerd hebben, niet?

Toen maar besloten om weer terug te lopen naar het huis, met twee mini schoenen die bonken modder waren geworden, en toen kwam het volgende probleem. De paardenfamilie stond voor het hek, waar wij doorheen moesten natuurlijk, nog leuker was ze kwamen ook naar ons toe en het leek niet alsof ze kwamen om geaaid te worden. Gelukkig kwam de "Superoma" op dat moment uit het huis en zorgde ervoor dat we eruit komen. Een trap van een Amerikaans paard is me gelukkig bespaard gebleven.

Gelukkig hebben we nog altijd Fat Man's Misery in de Mahmut Cave, de grootste grot ter wereld. En je raad het al, menig Amerikaan zal daar blijven steken op die plek. En er zullen ook enkele Amerikanen nodig zijn om de vele vetrollen tussen de rotsen vandaan te krijgen. Lang leve de McDonalds.

Voorlopig we keep chasing the American Dream en 1 dollar Hamburgers at McDonalds. I like it!

A Dutchman in the United States

14 jul 2009, 06:31

Amerika, het land van de grote auto's, waar je je schoenen uit moet dan als je door de beveiliging gaat van het vliegveld en van de McDonalds's die overal te vinden zijn. Het is geen wonder dat veel Amerikanen dan ook wat 'dikker' zijn dan wij. In dit land ben ik op vakantie de komende tijd.

Ik zit in Kentucky, bij mensen die mij uitgenodigd hebben om te komen. Beiden met pensioen, ze hebben een ranch met twaalf paarden. Hun terrein is een paar voetbalvelden groot. Daarnaast hebben ze ook nog honden, en wat vliegen die naar binnenglippen.

Wat deze Dutchman de komende 2,5 week gaat doen is nog niet helemaal zeker. Volgens mij wordt het voor het grootste deel op de dag zelf bepaald. Zo besloten om vandaag naar het Patton Museum te gaan op het miltaire terrein Fort Knox, een van de grootste legerterreinen van Amerika. Morgen is Louisville aan de beurt, de grootste stad hier in de buurt.

En ook de McDonalds zal waarschijnlijk zo nu en dan op het programma zijn, want ja het is er daar een stuk minder duur en wat daar medium is, is bij ons nog groter dan Large.

A Dutchman in the United States, die zich verstaanbaar probeert te maken met zijn boerenengels, gaat nu om 00.30 lokale tijd naar zijn Queen Size Bed.

Stampertje

8 jul 2009, 18:05

Ze zeggen soms dat je van een dier niet kan houden, zeker niet van een klein beestje zoals een konijn, maar als dan die dag eenmaal komt… Hij had nooit ergens last van, tot vandaag. Hij at niet meer en ademde moeilijk en kon bijna niet meer bewegen. Op zijn poten kon hij bijna niet meer staan. Voor het eerst gingen we met hem met spoed naar de dierenarts. Veel hopen hadden ze niet voor hem, kans dat een behandeling zou werken was 10%. Hij was uitgedroogd en zijn maag zat overvol.

Niks hadden we gemerkt, totdat we hem vandaag eten wilden geven. Het kan snel gaan met een konijn zeiden ze. Kiezen moesten we tussen een behandeling, waarvan de kans groot was dat die niet zou helpen en dat hij een paar dagen later dood zou gaan of in laten slapen. Moesten we hem langer laten leiden en hopen dat het goed kwam, of hem uit zijn leiden verlossen? Om kwart voor drie overleed hij, in een bak met stro. Zelfs toen hield hij het nog lang vol. Hij was bijna 9.

Stampertje
Rest in peace


[IMG]http://farm4.static.flickr.com/3436/3700871997_c00ec7e41a.jpg[/IMG]

USA:shades:

26 jun 2009, 21:07